پی اچ دی پروپوزال
اپلای دکتری

معنی روش تحقیق چیست؟

معنی روش تحقیق چیست؟

پایه هر علمی، روش شناخت آن است و اعتبار و ارزش قوانین هر علمی به روش شناختی مبتنی است که در آن علم به کار می رود (عزتی،۱۳۹۶) از اصطلاح «روش تحقیق» معانی خاص و متمایزی در متون علمی استنباط می شود که به آنها اشاره می شود. این استنباط ها گاه دارای همپوشانی ها و وابستگی های هستند و در مواردی هم «روش تحقیق» و «نوع تحقیق» مترادف منظور شده اند.

۱ـ روش تحقیق به معنای رویکردی هستی شناسی (مانند روش فلسفی، روش علمی، …)

۲ـ روش تحقیق به معنای مکاتب فکری و روش های تحلیل طبیعت و جامعه (مانند تجربه گرایی، اثبات گرایی، ابطال گرایی، طبیعت گرایی، مکانیک گرایی، رفتارگرایی، تأویل گرایی، فهم گرایی، پدیدارشناسی، …)

۳ـ روش تحقیق به عنوان یک فرآیند نظام مند برای یافتن پاسخ یک پرسش یا راه حل یک مسأله

در این باره آمده است «روش تحقیق مجموعه ای از قواعد، ابزار و راه های معتبر (قابل اطمینان) و نظام یافته برای بررسی واقعیتها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است» (همان منبع ، همان صفحه)

 طبقه بندی تحقیق بر مبنای هدف (By Purpose Res.)*

با هر تحقیق، تلاشی سیستماتیک و روشمند به منظور دست یافتن به پاسخ یک پرسش یا راه حلی برای یک مسأله است. با توجه به اینکه پرسش ها و مسأله ها ماهیت های گوناگونی دارند، لذا می توان بر پایه چگونگی این پرسش ها و مسأله ها تحقیقات را طبقه بندی نمود. به عبارت دیگر در طبقه بندی تحقیقات بر حسب اهداف، قبل از هر چیز بر «میزان کاربرد مستقیم یافته ها و درجه تعمیم پذیری آنها در شرایط دیگر» توجه می شود. (گای، ۲۰۱۷)

 باید توجه داشت که طبقه بندی تحقیقات بر اساس نوع هدفشان ضرورتا به معنای وجود مرزهای مشخص و دقیقی بین انواع تحقیقات نیست، بلکه اکثر این تحقیقات در یک امتداد قرار دارند و با هم وابستگی های مفهومی دارند. برای مثال، تحقیقات بنیادی زیربنایی برای تحقیقات کاربردی است.

* در اینکه چه نوع تحقیقاتی جزو این طبقه بندی قرار می گیرند تفاوت هایی دیده می شود، در اینجا تلاش شده است تا ترکیبی از این طبقه بندی ها آورده شود. مثلا در طبقه بندی های جدید به جای واژه های تحقیقات بنیادی و کاربردی، اصطلاحات تحقیقات استراتژیک (Strategic Res.) تحقیقات مأموریت گرا (Mission – Oriented Res.) و بینش گرا (Vision – Oriented Res.) مطرح شده است.

ارزیابی کیفیت محتوا