پی اچ دی پروپوزال
اپلای دکتری

مشکلات پایان نامه نویسی ارشد و دکتری

شناسایی مشکلات پایان نامه نویسی از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی در دانشگاههای تهران

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف شناخت مشکلات و چالش های موجود برای نگارش پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی انجام شده است.

روش شناسی: جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی هستند که در یکی از دانشگاههای شهر تهران در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی در مقطع کارشناسی ارشد، در بازه زمانی ۱۳۸۹ – ۱۳۹۱ پایان نامه نوشته اند. با استفاده از نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی، ۲۰ نفر از آنها به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. پژوهش با استفاده از رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی جمعی انجام و داده های پژوهش با استفاده از ابزار مصاحبه گردآوری شده است و از طریق روش تحلیل محتوای کیفی و داده بنیاد تحلیل شده اند.

یافته ها: یافته ها نشان می دهد که دانشجویان در بخش های مختلف پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت، کتابداری، علوم تربیتی، روانشناسی، مهندسی صنایع و .. شامل: انتخاب موضوع، پروپوزال نویسی، تدوین پنج فصل پایان نامه (کلیات پژوهش، پیشینه پژوهش و مبانی نظری، روش شناسی، یافته های پژوهش، بحث و نتیجه گیری)، نگارش متن پایان نامه، اخلاق پژوهش، استاد راهنما و مشاور مشکل دارند.

اصالت اثر: با توجه به اهمیت پایان نامه ها، برای ارتقای سطح کیفی آنها، نیاز است تا چالش های پایان نامه نویسی از دیدگاه اصلی ترین پدیدآورندگان آن یعنی دانشجویان بررسی شود. این پژوهش با استفاده از روش کیفی به بیان شرایط موجود پایان نامه نویسی در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی می پردازد تا بتوان به رفع موانع پرداخت.

واژه های کلیدی: پایان نامه، پایان نامه نویسی، دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی، مشکلات پایان نامه نویسی

 

مقدمه

پژوهش از راه های اصلی پیشرفت و ترقی مادی و معنوی هر کشوری محسوب میشود. در جهان امروز به ویژه در کشورهای توسعه یافته، شاهدیم که سیستم های آموزشی برای مبنا قرار دادن تحقیق در امر یادگیری تلاش می کنند و آموزش نحوه پژوهش را از سال های ابتدایی تحصیل ضروری می دانند. در دوره آموزش عالی و تحصیلات تکمیلی نیز، پایان نامه به عنوان پژوهش جدی و گسترده ای برای دانشجویان مطرح می شود و در واقع اجرا و نگارش پایان نامه تحصیلی، آنان را به یک چالش فرا می خواند.

افزون بر آنکه پایان نامه ها در بیشتر موارد، نخستین تجربه جدی پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی هستند، نشان دهنده کیفیت و وضعیت آموزش و پژوهش در دانشگاهها هم خواهند بود. این مدرک ها راهنمای پژوهشگران برای تکمیل یا آغاز پژوهش های آینده محسوب میشوند (علیدوستی، صابری، ۱۳۸۶). اما پایان نامه نویسی در عمل، مشکلات و پیچیدگی هایی را پیش روی دانشجویان قرار میدهد و چالش های گوناگونی را برای آنان به همراه دارد. شاید عمده ترین فقدانی که در زمینه فرآیند تدوین پایان نامه در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی احساس می شود، شناخت موانع موجود و تنگناهای پژوهش برای پایان نامه نویسی از دیدگاه محوری ترین عناصر خالق پایان نامه ها یعنی دانشجویان باشد، چرا که اولین قدم برای از میان برداشتن موانع و مشکلات، شناسایی و شناخت آنهاست و در صورت آگاهی از آنها، می توان راه حل های اجرایی مناسب با آنها را پیدا کرد.

به منظور بررسی پیشنه پژوهش، مطالعات مرتبط با هر یک از جنبه های پایان نامه نویسی به شکل خاص و نیز مسائل پایان نامه نویسی به شکل عام، بررسی شد. پژوهش هایی مانند صادقی (۱۳۷۰)؛ فدایی عراقی (۱۳۷۴)؛ مظلومیان (۱۳۷۶)؛ علایی و اعظمی (۱۳۸۳)؛ کانتر (۲۰۰۶)؛ عرب مختاری (۱۳۸۶) و تصدیقی. م و تصدیقی. ف (۱۳۸۸) به بررسی مشکلات پژوهش در سطح کلی پرداخته اند. در این تحقیق ها نه تنها به مشکلات پایان نامه نویسی، بلکه به مشکلات پژوهش در رشته های مختلف توجه شده است. همچنین تحقیقات زیادی به بررسی روش تحقیق به کار رفته در پایان نامه ها پرداخته اند، مانند کوربان او گلن (۱۹۹۶)؛ حری و محسن زاده (۱۳۸۲)؛ منتخب (۱۳۸۲)؛ بیگیم عظیمی (۱۳۸۸)؛ پاکدامن (۱۳۸۸)؛ توسن سیل و همکاران (۲۰۱۰).

در برخی از پژوهش ها نیز به طور خاص به عملکرد و نقش استاد راهنما و مشاور پرداخته اند، مانند کرستا و پک من (۲۰۰۵)؛ مارشال و برنان (۲۰۰۶)؛ نیلی، نصر و اکبری (۱۳۸۶)؛ عطاران، زین آبادی و طولابی (۱۳۸۹). اما در بین مطالعاتی که رابطه بیشتری با این پژوهش دارند، می توان به طور خلاصه نمونه های زیر را مثال زد:

نداف زاده شیرازی، جو کار، خادمی و باغبان (۱۳۷۳) به بررسی دیدگاه های دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه های شیراز و آزاد اسلامی واحد شیراز درباره مشکلات تحقیق و پایان نامه نویسی پرداخته اند. محققان مشکلات تحقیق را در دو بعد شخصی و غیرشخصی و هفت عامل استاد، درس، منابع، انگیزه، مشکلات مدیریتی، ضعف فردی و مشکلات اقتصادی و خانوادگی دانشجویان بیان کرده اند. میزانی (۱۳۸۷) در انجام پایان نامه خود به بررسی مشکلات تدوین پایان نامه کارشناسی ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه های ارومیه، اهواز، خوارزمی، تهران، شهید بهشتی، فردوسی و گیلان پرداخته است. وی مهم ترین مشکلات دانشجویان را عبارت از دسترسی محدود به منابع مالی، روال اداری نامناسب دانشگاه، دسترسی محدود به منابع اطلاعاتی، توانایی های علمی محدود دانشجویان، کیفیت راهنمایی نامناسب استادان مشاور و راهنما می داند. بهزادی و داورپناه (۱۳۸۸) در مقاله ای یکی از اهداف پژوهش خود را شناسایی مشکل های موجود در تجربه پژوهشی دانشجویان دانشگاه فردوسی مشهد بیان کردند. نتیجه تحقیقات بیانگر آن است که مشکلات در ۹ گروه شامل انتخاب موضوع، نگارش طرح مقدماتی پژوهش، دسترسی به منابع، گرد آوری اطلاعات، تحلیل و توصیف آماری داده ها، نگارش و انجام پایان نامه و پروپوزال نویسی، کمبود زمان، نحوه ارتباط با استاد راهنما، روند اداری دانشگاه، دانشکده و گروه آموزشی قرار داشتند. جعفری چالشتری (۱۳۸۸) در پایان نامه خود به بررسی موانع و مشکلات دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه اصفهان در فرآیند تدوین پایان نامه می پردازد و مشکلات را در دسته بندی هایی از جمله موانع فردی و شخصی، موانع اجتماعی و فرهنگی و موانع اداری و سازمانی و … ارائه میدهد. انتشار نجف آبادی، چشمه سهرابی و افشار (۱۳۹۰) در پژوهشی به دلایل عدم کاربرد و مفید نبودن پایان نامه های علم اطلاعات و دانش شناسی مقطع کارشناسی ارشد و دکتری پرداخته اند، یکی از موانع اصلی کاربرد پایان نامه ها، مربوط به مشکل هایی در پیوند با ساختار و محتوای پایان نامه هاست که شامل مواردی چون انتخاب موضوع نامناسب، معتبر نبودن نتایج پایان نامه و ضعف ساختاری و شکل ظاهری آنهاست. عبدولایه (۲۰۰۲) در مقاله ای به بررسی و شناسایی روش های تحقیق در پایان نامه های تحصیلات تکمیلی رشته علم اطلاعات و دانش شناسی در دانشگاه های مالزی بین سالهای ۱۹۹۴ – ۲۰۰۰ می پردازد که روش های پژوهش بیشتر به روش های تجربی گرایش داشته اند. کزار و تالبورت (۲۰۰۴) ضمن تحقیقات خود در رابطه با مشکلات دانشجویان در هنگام نگارش پایان نامه، بیان می کنند که گاهی دانشجویان با انگیزه فراوان پایان نامه تحصیلی خود را شروع می کنند، ولی در حین کار، به دلیل بروز مشکلات متعدد، علاقه و جدیت خود را از دست می دهند و تنها به اتمام سهل انگارانه پایان نامه گرایش پیدا می کنند. این مشکلات شاید به خود دانشجو یا اعضای هیأت علمی دانشگاه و نظام درونی آموزش مربوط شود. لاندگرن و هالورسون (۲۰۰۹) نتایج پژوهش خود بر روی دانشجویان پرستاری را چنین بیان کردند: دیدگاه دانشجویان در هنگام شروع پایان نامه در دو دسته کلی مثبت و منفی جای می گیرد و عمده ترین نگرانی دانشجویان، یافتن و انتخاب موضوع است. موانع نگارشی مانند عدم آشنایی با زبان علمی و نیز عدم آشنایی با روش تحقیق و شیوه نگارش پایان نامه از دیگر مشکلات دانشجویان است.

برخی پژوهش های مرتبط، زمینه مشترکی با پژوهش حاضر دارند، این در حالی است که پژوهش های گذشته به تحلیل خود پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری، از جنبه هایی مانند روش تحقیق به کار رفته در آنها با میزان رعایت اصول نگارش پایان نامه پرداخته اند، در برخی دیگر از پژوهش ها به مشکلات پژوهش، پایان نامه و انجام آن، پروپوزال و پروپوزال نویسی به شکل کلی و عام توجه شده است و هیچ یک از پژوهش هایی که تاکنون انجام شده اند در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی نیستند. آن دسته از پژوهش ها که به آنها اشاره شد نیز تنها با تکیه بر پرسشنامه و قالب تعیین شده به بررسی مشکلات و موانع پایان نامه نویسی پرداخته اند. به این ترتیب آنچه وجه تمایز این پژوهش با تحقیقات گذشته محسوب می شود، در درجه اول این است که هدف از پژوهش حاضر کشف و شناسایی موانع و تنگناهای پایان نامه نویسی و پروپوزال نویسی از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی است، چرا که این خلا احساس می شود که با توجه به تفاوت ها و ویژگی های هر رشته تحصیلی، به مشکلات پایان نامه نویسی در آن رشته نیز به صورت مجزا نگاه شود؛ دوم این است که پژوهش به روش کیفی صورت گرفته است. کاربرد این روش در تحقیق های قبلی وجود ندارد و با این روش بدون هیچ پیش داوری، واقعیت موجود بررسی می شود.

هدف و پرسش های پژوهش

هدف اصلی پژوهش شناخت مشکلات و چالش های موجود در نگارش پایان نامه در مقطع کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی از دیدگاه دانشجویان این رشته است.

پرسش های پژوهش

  1. دانشجویان علم اطلاعات برای انتخاب موضوع پایان نامه با چه مسائلی روبه رو هستند؟ و به چه دلیل؟

۲. چه عواملی سبب می شود دانشجویان علم اطلاعات «پروپوزال نویسی» را مرحله چالش برانگیزی بدانند؟

٣. هریک از پنج فصل پایان نامه، چه چالش هایی را برای دانشجویان در بردارد و دلایل آنها چه هستند؟

۴. از دیدگاه دانشجویان چه مواردی در بحث «اخلاق پژوهش» در پایان نامه ها رعایت نمی شود؟ و چرا؟

۵. از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات، چه مشکلات و خلأهایی در رابطه با موضوعات «استاد راهنما و استاد مشاور» در فرآیند پایان نامه نویسی وجود دارد؟ و چرا؟

روش شناسی تحقیق

از آنجا که مقصود این پژوهش، شناخت چالش ها و تنگناهای نگارش پایان نامه از دیدگاه پدیدآورندگان آن و پی بردن به واقعیت موجود است و به دنبال آزمون یا اثبات و رد فرضیه ای نیست، از رویکرد پژوهش کیفیت و همچنین از روش مطالعه موردی جمعی (موردکاوی جمعی ۱۴) استفاده شده است. این روش امکان بررسی عمیق موضوع و کشف نقاط پنهان را فراهم می آورد. جامعه پژوهش از بعد زمان و مکان خاص شده است و بر این اساس، تمامی دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی که در یکی از دانشگاه های شهر تهران در این رشته و مقطع کارشناسی ارشد، طی سال های ۱۳۸۶ – ۱۳۹۱، پایان نامه نوشته اند و دفاع کرده اند، جزو جامعه پژوهش این تحقیق محسوب می شوند.

در مطالعه کیفی فرمول واحدی برای تعیین اندازه درست نمونه وجود ندارد. برای بسیاری از تحقیقات راه حل ساده، ادامه گردآوری داده ها تا آنجایی است که عناصر اساسی مطالعه به حد اشباع برسند، یعنی تا زمانی که افراد نمونه، دیگر چیزی به داده ها اضافه نکنند یا آنچه که مطرح می کنند در تضاد با دانسته های گردآوری شده نباشد (پاول ۱۴، ۱۳۷۹: ۲۱۴). بنابراین ۲۰ نفر از دانشجویان که جزو جامعه پژوهش بودند، با استفاده از نمونه گیری هدفمند و نمونه گیری گلوله برفی به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند و بعد از گردآوری داده ها از طریق نفر بیستم، محقق به نقطه اشباع در گردآوری داده ها رسید. ابزار “مصاحبه” (گفت و گوی هدفدار) برای گردآوری داده ها انتخاب و قبل از هر مصاحبه متن کوتاهی برای آشنایی افراد نمونه پژوهش از طریق پست الکترونیکی برای آنها ارسال شد، تا با محور موضوع مصاحبه آشنایی یابند. به منظور افزایش دقت و درستی تحلیل ها، تمام مصاحبه ها ضبط و در مرحله بعدی هر یک از گفت و گوها به طور جداگانه توسط محقق واژه به واژه مکتوب شدند و نکته هایی که با پرسش های پژوهش در پیوند بودند، از متن مصاحبه جدا و طبقه بندی شدند. مصاحبه ها به شکل نیمه باز بود و از پرسش های باز و خنثی استفاده و سعی شد تا پاسخ ها و نظرهای مصاحبه شوندگان محدود به سؤالات خاص پژوهشگر نباشد و انعطاف پذیری لازم برای به دست آوردن واقعیت ها و تمامی پاسخهای احتمالی مصاحبه شوندگان در طول مصاحبه حفظ شود. در عین حال برای هدایت مصاحبه در مسیر مشخص، پرسشنامه ای با سؤالات باز تدوین شد تا پژوهشگر بتواند مصاحبه را کنترل کند. برای اطمینان از روایی محتوا و پیوند پرسش ها با هدف پژوهش، این پرسشنامه توسط پنج نفر از استادان علم اطلاعات و دانش شناسی ارزیابی و تأیید شد. تحلیل داده ها بر اساس اصول کلی و مشترک در تحلیل داده ها در پژوهش کیفی صورت گرفت. تحلیل محتوای کیفی و مبانی کدگذاری (کد گذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی) که در مبانی نظریه گراندد تئوری (داده بنیاد) استفاده می شود، برای تحلیل داده ها و شناسایی مفاهیم استفاده شده است. تحلیل داده ها در پژوهش های کیفی همزمان با گردآوری داده ها انجام می شود و بین این دو رابطه رفت و برگشتی و دوسویه وجود دارد. روایی و پایایی آنچه به عنوان تحلیل داده ها به دست آمده و در بخش یافته های پژوهش ارائه شده است، شاید تردید برانگیز باشد.

لینک دانلود نمونه رساله دکتری با روش گراندد تئوری

فلیک (۱۳۸۸: ۴۲۰)، به نقل از گویا و لینکلن ۲۴ (۱۹۸۵) در این زمینه اظهار کرده است که پنج مفهوم اساسی اعتماد پذیری، باورپذیری ۲۴، اطمینان پذیری، انتقال پذیری و تصدیق پذیری معیارهای ارزیابی تحقیقات کیفی هستند. بنابراین مقوله ها و مؤلفه های استخراج شده از هر مصاحبه برای هر مصاحبه شونده ارسال و از آنها خواسته شد تا با بازنگری دوباره، موارد مطرح شده را تأیید، اصلاح یا تکذیب کنند تا از وجود اطلاعات و مقوله هایی که شاید از برداشت و تحلیل اشتباه پژوهشگر شکل گرفته باشند، جلوگیری به عمل آید. همچنین در مرحله بعد تحلیل های محتوای کیفی داده های گردآوری شده، یک بار بعد از پیاده سازی هر مصاحبه انجام و بعد از گذشت دو ماه از اولین تحلیل، این کار بار دیگر تکرار شد تا میزان انطباق این دو تحلیل بررسی شود. این بررسی نشان داد که تا حد زیادی دو تحلیل از یک مصاحبه در فاصله زمانی دو ماه، بر هم منطبق هستند. به این ترتیب سعی شد پنج اصل ذکر شده در پژوهش رعایت شوند.

یافته های پژوهش

شایان ذکر است همان طور که پیش تر نیز اشاره شد؛ یافته های پژوهش از پاسخ های دانش آموختگان علم اطلاعات به دست آمده اند که از طریق مصاحبه گردآوری شده است، چرا که هدف تحقیق نیز شناخت مشکلات از دیدگاه دانشجویان بود و این عوامل صرف واقعیاتی هستند که از جانب آنها بیان شده اند. تحقیق درباره اینکه تا چه حد این عوامل از دیدگاه استادان تأیید می شود یا میزان اهمیت و تأثیر هر یک از عوامل مطرح شده، مسئله این پژوهش نبوده است و شاید در تحقیقات آتی بررسی شود.

سؤال اول پژوهش: انتخاب موضوع پایان نامه

بر اساس پژوهش حاضر تمامی دانشجویان به چالش انتخاب موضوع اشاره کرده اند. آنها این مرحله را سخت ترین بخش کار خود معرفی کردند و برای انتخاب موضوع زمان زیادی را نیاز دارند و در این مرحله دچار سردرگمی و تردید هستند. آنها نمی دانند که آیا تحقیق انتخابی آنها به سرانجام خواهد رسید یا خیر؟ گاهی ترجیح می دهند به انتخاب موضوعات تکراری با تغییرات جزیی اکتفا کنند. به عنوان نمونه می توان به این نقل قول ها اشاره کرد: “به نظرم انتخاب یک موضوع خوب سخت ترین کار ممکن است، دانشجو تمام مدت دور خودش می چرخد و نمی داند کار درست کدام است!”، “گزینش موضوع خیلی زمان می برد و کار یک شب و یا دو روز نیست پس جای تعجب ندارد که ببینیم یک سری موضوع مرتب تکرار می شوند” و “ما دید انتقادی و تجربه لازم برای تحقیق و بدتر از همه، مطالعه نداریم، خب معلوم است انتخاب موضوع می شود یک غول و در دانشگاه ها هم که همه به دنبال موضوعات روز هستند، کسی به علاقه و کاربردی بودن موضوع نگاه نمی کند. جدول ۱ دلایل متفاوتی را نشان میدهد که انتخاب موضوع را برای دانشجویان مشکل می کنند.

جدول ۱٫ دلایل مشکلات انتخاب موضوع

ردیف

 

مقوله ها

 

خرده مقوله ها

 

مؤلفه ها (علل مشکلات و چالش ها)

 

۱

۲

۳

۴

۵

۷

۸

۹

۱۰

۱۱

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

علل فردی (دانشجو)

 

ویژگیهای

رفتاری – شخصیتی

 

فقدان علاقه و انگیزه

فقدان خلاقیت

فقدان تفکر انتقادی

فقدان همفکری و مشورت دانشجویان با یکدیگر

ترس از گزینش موضوعات بکر و جدید

فقدان پشتکار و کم کاری دانشجو

شناحت و آگاهینا آشنایی با مراحل تحقیق

نا آگاهی از موضوعات بین رشته ای

نا آگاهی از موضوعات جدید در جهان

نداشتن شناخت از ماهیت رشته علم اطلاعات و دانش شناسی

فقدان مطالعه منابع فارسی و لاتین

مشخص نبودن حوزه مورد علاقه دانشجو

تجربهفقدان تجربه پژوهشی

فقدان تجربه شغلی

_

ادامه جدول ۱٫ دلایل مشکلات انتخاب موضوع

۱۶

۱۷

۱۸

۱۹

۲۰

۲۱

۲۲

 

علل آموزشی

 

استادان

 

فقدان استادان مسط و آگاه بر موضوع انتخابی دانشجو

راهنمایی نکردن استادان

فشار ناشی از عجله زیاد برای تحویل موضوع

سیستم آموزشی

 

فقدان پتانسیل پژوهشی در برخی گروه ها

عدم پرورش خلاقیت در دانشجو

ضعف در ارئه درس سمینار تحقیق

عدم ایجاد علاقه و انگیزه برای دانشجویان

۲۳

۲۴

۲۵

۲۶

۲۷

محدودیت هاامکاناتمحدودیت دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی خارجی

محدودیت های ابزاری برای پژوهش در کشور

موضوعیانتخاب موضوعی که آینده دار باشد

حساسیت بر انگیز بودن برخی از موضوعات

محدود شدن به موضوعات مورد علاقه استادان گروه

سؤال دوم پژوهش: پروپوزال نویسی

با تحلیل داده های پژوهش مشخص شد، دانشجویان مرحله تدوین پروپوزال را نیز چالش برانگیز می دانند. در جدول زیر به علل این امر با جزییات بیشتر اشاره شده است.

جدول ۲. علل چالش ها در تدوین پروپوزال

ردیفمقوله هامؤلفه ها (چالشها)نمونه شاهد
۱

 

 

۲

 

 

 

 

۳

 

 

 

۴

 

 

 

۵

علل فردی (دانشجو)نا آشنایی با

پروپوزال نویسی

 

فقدان تسلط و آگاهی بر موضوع

 

 

 

نا آگاهی از اهمیت

پروپوزال

 

 

مشخص نکردن حد

و مرز پروپوزال

 

 

فقدان تصویر ذهنی

از پژوهش

 

“دانشجو اولین بار است که پروپوزال می نویسد و هیچ زمینه ای از این موضوع ندارد که پروپوزال چیست یا چگونه آن را می نویسند.”

“وقتی اشراف و دانش لازم از همه جوانب موضوع را نداشته باشد، پروپوزال نویسی سخت می شود.”

 

” دانشجو نمی داند این پروپوزال نقشه راه او در کار پایان نامه است و وقتی اهمیت آن را نداند، درست نوشتن هم بی معنا می شود.”

 

“به نظرم مشکل این است که دانشجو ساختار و جامعیت و حد یک پروپوزال را درک نمی کند و می خواهد همه مطالب را در آن بیاورد.”

 

” این mind map از تحقیق در پروپوزال نویسی خیلی مهم است که اگر نباشد یعنی اصلا نمی داند از کجا به کجا می خواهد برود”.

۶

 

 

۷

 

 

 

۸

 

 

۹

علل

آموزشی

فقدان آموزش پروپوزال نویسی

 

ارائه «سمینار تحقیق» بعد از نگارش

 

 

عدم بررسی دقیق پروپوزال ها در دانشگاه

 

 

عدم انعطاف پذیری در قالب و پروپوزال نویسی

در کلاس ها درس دانشگاه چگونگی پروپوزال و نوشتن آن، آموزش داده نمی شود.”

 

“در بسیاری از دانشگاه ها پروپوزال را به سختی می نویسند، تازه پس از آن در ترم بعد، سمینار تحقیق می گذارند که یاد بگیرند بیان مسئله چیست و…”

 

” در خیلی از دانشگاه هنگام تصویب پروپوزال سهل انگارانه کار می کنند و بدون هیچ دقتی پروپوزال ها را تصویب می کنند.”

 

” متأسفانه قالب پروپوزال ها و فرم های آنها خیلی کلیشه ای و خشکند و حتی برای پژوهش های کیفی و کمی یکسان تعریف شده اند، این غلط است.”

سؤال سوم پژوهش: چالشهای هر یک از فصل های پایان نامه

فصل اول: کلیات پژوهش

 دانشجویان چند مورد را به عنوان نقاط ضعف خود در این فصل توصیف کردند که شامل مواردی چون: ضعف در بیان مسئله پژوهش، ضعف در تدوین سؤالات و فرضیه های پژوهش و ضعف در تعریف های عملیاتی است. علت این ضعف ها نیز ناشی از فقدان مطالعه کافی دانشجو درباره موضوع، آگاهی کم وی از محتوای پژهش و فقدان تجربه پژوهشی است. در کنار آن، دانشجویان در درس سمینار تحقیق در دانشگاه ها آموزش کافی را نمی گیرند. این گفته ها شایان توجه هستند “ما تجربه زیادی نداریم، پس طبیعی است که نتوانیم سؤالها یا مسئله تحقیق را کامل بنویسیم، خب باید به تحقیق اشراف کامل داشت، ولی نباید تجربه پژوهشی را نیز نادیده گرفت”، “فصل یک باید خوب نوشته شود تا تحقیق درستی شکل گیرد و دانشجوهای ما اصلا نمی دانند که فصل چه مطالبی را در بر می گیرد.”

فصل دوم: (مبانی نظری – پیشینه پژوهش – نتیجه گیری)

آنچه در جدول زیر آمده، نشان دهنده عواملی است که موجب وجود کاستی هایی در این بخش می شوند یا نگارش آن را برای دانشجویان مشکل می کنند. برای نمونه می توان به این گفته ها اشاره کرد: مشکل این جاست که ما مدعی هستیم که سر در مداران سواد اطلاعاتی هستیم ولی واقعا در این زمینه ضعف داریم”، “این تصور وجود دارد که فصل دوم یعنی کپی برداری، فقط از روی دیگر تحقیقات یک سری تحقیق جمع کنیم و تمام، اما اهمیت لزوم این بخش را نمی دانیم.” و…

جدول ۳. دلایل بروز مشکلات در تدوین فصل دوم پایان نامه

ردیففصل دوممقوله هامؤلفه ها (علل مشکلات)
۱مبانی نظریعوامل فردی (دانشجو)دانش ناکافی در حوزه پژوهش
۲

۳

۴

 

۵

 

۶

۷

۸

پیشینه پژوهش ها در داخل و خارج از کشور

 

علل فردی

(دانشجو)

نا آشنایی با نحوه نگارش پیشینه پژوهش

نا آگاهی از اهمیت پیشینه پژوهش

کپی برداری از سایر پیشینه های پژوهش

ضعف در مهارت های سواد اطلاعاتی:

شناخت پایگاه ها به شیوه های جست و جو. زبان انگلیسی. سواد رایانه ای

فقدان خلاقیت

فقدان تجریه پژوهشی

کم کاری دانشجو

۱۰

۱۱

۱۲

محدودیت هاکلیشه ای بودن نحوه نگارش پیشینه پژوهش

فقدان دسترسی به پایگاه های اطلاعاتی لاتین

کمبود زمان

۱۳

۱۴

۱۵

جمع بندی و نتیجه گیریعوامل فردی (دانشجو)عدم تحلیل و مرور متن پیشینه ها

عدم مطالعه کامل متون مرتبط

فقدان تفکر انتقادی

فصل سوم: گزینش و اجرای “روش تحقیق” مناسب با موضوع پژوهش

 انتخاب رویکرد، روش، ابزارهای پژوهش، جامعه پژوهش، نمونه گیری، روش تجزیه و تحلیل و … از دیدگاه دانشجویان مراحل ساده ای نیست. آنها آشنایی لازم را با انواع روش های تحقیق ندارند و برای انتخاب و به کار گیری روش تحقیق مناسب با پژوهش خود ضعیف هستند. دلایل این امر در جدول زیر قید شده است.

جدول ۴٫  علل وجود چالش های انتخاب و اجرای “روش تحقیق “

ردیفمقوله ها

 

مؤلفه ها (دلایل مشکلات)نمونه شاهد

 

۱

 

۲

 

عوامل فردی

 

فقدان مطالعه و

یادگیری

“خود دانشجو نمی خواند. کتاب های روش تحقیق متعدد را بررسی نمی کند تا لااقل روش خودش را بخواند. “
فقدان تجربه پژوهشی“دانشجو برای دفعه اول است که تحقیق کردن را یاد می گیرد، پس طبیعی است در مورد روش های تحقیق هم ضعف داشته باشد.”
۳

 

 

 

۴

 

 

۷

عوامل آموزشی

درس ” روش تحقیق”

ضعف در تدریس

 

“در کلاس، درست آموزش داده نمی شود، استادان روش تحقیق مجرب و آگاه را ما کم داریم و روش تدریس این درس غلط است. به ما فقط تئوری درس داده اند ولی تحقیق و کار عملی است مثال و تمرین لازم دارد.”
اکتفا به آموزش روش های کمی

 

” در دانشگاه های ما متأسفانه فقط و فقط بر روش های کمی تکیه می شود حتی در روش تحقیق روش های کیفی آموزش داده نمی شود.”
 کمبود واحدهای درس در دوره ِ تحصیلی” در لیسانس ما روش تحقیق نداریم که به نظرم باید بگذراند. در نتیجه باید به این دو واحد روش تحقیق ارشد اکتفا کنیم که خیلی کم است و باید در این مدت کوتاه با روش های زیاد آشنا شویم.”
۸محدودیت هاکمبود منابع ” روش تحقیق در

کتابداری”

“به نظر من منابع و کتاب های اصیل و معتبر زیادی در زمینه روش تحقیق در رشته کتابداری نداریم و محدود به چند منبع مشخص هستیم و از آنها فراتر نمی رویم.”

فصل چهارم: گردآوری داده ها، تجزیه و تحلیل داده ها

بنا بر ویژگی های اعضای جامعه پژوهش، دانشجو با چالش های متفاوتی روبه رو می شود. در پژوهش حاضر مصاحبه شوندگان تأکید عمده ای بر جامعه پژوهشی داشته اند که شامل افراد است. آنها در برقراری تعامل با جامعه پژوهش خود دچار مشکل هستند و موانع را در همکاری نداشتن افراد نمونه پژوهش خود می دانند یا از این شکایت می کنند که مسئولان، سازمانها و مراکز با دانشجویان همکاری لازم را ندارند. از دیدگاه دانشجویان در کشور ما ارتباط و تعامل برقرار کردن با جامعه پژوهش به شکل الکترونیکی آسان نیست. همچنین در بسیاری از موارد، دانشجویان داده های به دست آمده از جامعه پژوهش را دقیق نمی دانند. بررسی جدول زیر علل این مشکلات را نشان میدهد.

جدول ۵٫ علل چالش های گردآوری داده ها

ردیف

 

مؤلفه ها

 

مقوله ها (علل مشکلات)نمونه شاهد
۱

 

 

 

۲

علل فردی (دانشجو)ضعف در برقراری تعامل با جامعه پژوهش

 

” دانشجو باید یک سری از مهارت های ارتباطی را بلد باشد، گاهی مشکل دانشجو این است که وی در رابطه برقرار کردن مشکل دارد و با تلاش و پشتکار لازم را ندارند.”
ناآشنایی با ابزارهای گرد آوری

داده ها

“ایراد از این جاست که دانشجو هنوز نمی داند ابزار گرد آوری او چه ویژگی هایی دارد و چگونه باید از آن

استفاده کرد.”

۳

 

 

۴

علل

فرهنگی – اجتماعی

 

کم ارزش بودن پژوهش در نگاه جامعه” در اجتماع ما کسی برای تحقیق کردن ارزش قائل نیست و آن را جدی نمی گیرند و مسلما به پژوهشگر هم اهمیت نمی دهند. “
ضعف فرهنگی جامعه در همکاری با پژوهشگر” با دانشجو به عنوان یک محقق همکاری نمی شود چراکه فرهنگی و درک این مسئله در اکثر افراد جامعه ما وجود ندارد.”
 

۵

 

 

۶

 

 

۷

 

محدودیت ها

 

دسترسی به داده ها در خارج از کشور” اگر کسی بخواهد عوامل خارج از کشور را بررسی کند یا جامعه پژوهش وی در ایران نباشد مثلا کتابخانه فلان در یک جایی، خیلی به دردسر می افتاد.”
ضعف در زیر ساخت های ارتباطی کشور“هنوز ما در ایران با اینترنت مشکل داریم و خیلی چیزهای دیگر، به تهران نگاه نکنید در کشور خیلی

محدودیت ارتباطات با فناوری داریم.”

فرآیند طولانی دریافت معرفی نامه

از دانشگاه ها

” هر جا می روی یک معرفی نامه می خواهند از آن سو هم برای یک معرفی نامه ساده باید یک یا چند روز در دانشگاه وقت تلف شود.”

پس از گردآوری داده ها بر اساس اظهارات دانشجویان، آنها در تحلیل داده ها به مشکل برخورد می کنند و هنگامی که با حجم عظیمی از داده ها مواجه می شوند، نمی دانند باید از کجا و چگونه شروع کنند و چگونه آنها را به پایان نامه انتقال دهند، نمی دانند چگونه آنها را ارائه دهند که پاسخ سؤالات پژوهش باشند. در بسیاری از موارد نیز آزمونهای آماری نامناسب را به کار می برند. نتیجه این ضعف های آماری یا تحلیل های ضعیف همه در آخر بر بخش نتیجه گیری تحقیق اثر می گذارد. دلایل این مسائل در جدول ۶ ذکر شده اند.

جدول ۶٫ علل چالش های تدوین فصل چهارم

ردیف

 

مقوله ها

 

مؤلفه ها (علل مشکلات)

 

نمونه شاهد

 

۱

 

 

 

۲

 

 

۳

 

 

۴

 

 

۵

علل

فردی (دانشجو)

 

عدم انجام تحلیل ها توسط شخص دانشجو“بخش چهارم آزمون های آماری و تحلیل ها را دانشجویان بیرون از دانشگاه یا توسط شخص دیگری انجام می دهند و خودشان انجام نمی دهند و از جریان تحقیق دور می شوند.”
نا آشنایی با چگونگی تحلیل داده ها” باز هم مشکل از نا آگاهی و اطلاعات کم دانشجو است و و روش های تحقیق و روش های تحلیل داده ها را نمی داند.”
نا آشنایی با تحلیل ها و آزمون های آماری“واقعیت این است که که دانشجویان بلد نیستند آزمونهای آماری را انجام دهند یا کلا از آمار و دیگر روش های تحلیل اطلاع کاملی ندارند.”
فقدان ذهن تحلیلی“برای تجزیه و تحلیل فرد باید قدرت و فکر تجزیه و تحلیل را داشته باشد که دانشجویان ذهنشان خالی از تحلیل و مقایسه و استنتاج است.”
کم کاری دانشجو“خود دانشجو هم دل به کار نمی دهد و سعی نمی کند که دنبالش برود و یاد بگیرد، شخص دیگری برایش انجام می دهد.”
۶

 

 

 

 

۷

 

 

 

 

۸

 

 

۹

علل

آموزشی

فقدان آموزش چگونگی تحلیل داده ها” نمی شود انتظار داشت که دانشجو بی هیچ آموزشی همه تحلیل ها و تجزیه ها را بلد باشد. وقتی در دانشگاه یاد نمی دهند دیگر روند کار مشخص است …”
ضعف در تدرس درس «روش تحقیق» و «سمینار تحقیق»” در روش تحقیق و سمینار تحقیق، وقتی انواع روش ها گفته  می شود باید کامل باشند به دنبال آن نحوه تحلیل مرتبط با روش آموزش داده شود، ولی کلاس های ما همه نظری هستند و تمرینی برای یادگیری نیست.”
کمبود واحدهای درس آمار در دوره تحصیلی” برای یادگیری آماری که برای پایان نامه به آن نیاز داریم مسلما تعداد واحدهای درس آماری که در کارشناسی و ارشد داریم خیلی کم است.”
فقدان راهنمایی استادان راهنما و مشاور” استاد راهنما و مشاور کاری برای تجزیه و تحلیل ها انجام نمی دهند، فقط نظارت می کنند و کمکی به دانشجو نمی کنند. “

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

دانشجویان ابراز کرده اند که در جمع بندی نهایی ضعیف هستند. چالش اصلی میزان آگاهی، اشراف، مطالعه و دانش دانشجو بر موضوع پژوهش است. آنها در بسیاری از موارد بر پیشینه پژوهش با داده های گردآوری شده و تحلیل آنها تسلط کافی ندارند. همچنین برای بحث و مقایسه به ذهنی فعال، پویا، تحلیل گر و انتقادگر نیاز است. همچنین عامل محدودیت زمان برای نگارش پایان نامه سبب می شود دانشجو نتواند تفکر و تمرکز کامل را در این مرحله حفظ کند. در این زمینه به این گفته ها می توان اشاره کرد: از اسم نتیجه گیری و بحث معلوم است که باید با قدرت فکر، استنتاج کنی که وقتی دانشجو در این مرحله گیر می کند، یعنی مشکل دارد و ناتوانی در فکر تحلیل گر اوست.”، “برای اینکه بتوانید آنچه را تحقیق کرده اید، ارائه دهید اول باید اطلاعات کافی در موضوع تحقیق داشته باشید، ولی دانشجو هنوز خودش اطلاعات جامعی از حوزه تحقیقش ندارد، پس نتیجه گیری سخت خواهد شد” و ” بخش پیشینه پژوهش اینجاست که نقشش پررنگ می شود، وقتی بخش دوم را ضعیف می نویسند، در اینجا هم به مشکل بر می خورند.”

نگارش متن پایان نامه

سبک و شیوه نگارش متن پایان نامه سهم عمده ای در شکل گیری یک پایان نامه دارد. اما بر اساس یافته های پژوهش، دانشجویان نوشتن روان و ساده آنچه در ذهن وجود دارد را کار سهل و آسانی نمی دانند. دانشجویان برای نگارش دچار ضعف و نا آگاهی از اصول نگارش متن علمی و فاقد مهارت های نگارشی هستند. در دیدگاه مصاحبه شوندگان بسیاری از دانشجویان و حتی گاهی استادان و مسئولان آموزشی بر تعداد صفحات پایان نامه تأکید می کنند و کیفیت آن را در نظر نمی گیرند. عواملی که به ضعف دانشجویان در نگارش منجر می شود عبارتند از: فقدان مواردی مانند مطالعه، خلاقیت، تفکر انتقادی، تمرین و تجربه نگارش در دانشجو، محدود بودن دایره لغات دانشجو، فقدان آموزش «شیوه نگارش علمی»، نبود راهنمایی مناسب استادان راهنما و مشاور، بی توجهی استادان به متن تکالیف درسی در دوره تحصیل، ضعف در تدریس درس آیین نگارش و سمینار تحقیق و بی توجهی به درس انشا در سیستم آموزشی. برخی از نقل قول های دانشجویان نیز به این شرح است: “علت اینکه ما نمی توانیم بنویسیم، اول از همه این است که نمی خوانیم کسی که نمی خواند چیزی برای نوشتن هم ندارد.”، “نوشتن یک مقدار نوآوری و خلاقیت و نگاه انتقادی می خواهد که دانشجو بتواند مثال های متفاوتی از مطالب را بیان کند” و” کار ما در آموزش، از اساس مشکل دارد که از اول درس انشا زنگ تفریح حساب می شود و برای آن ارزش قائل نیستند، در صورتی که نگارش ذهن را فعال می کند.”

سؤال چهارم پژوهش: اخلاق پژوهش در پایان نامه

متأسفانه نمی توان مسئله بی توجهی به اخلاق پژوهش در پایان نامه ها را نادیده گرفت. براساس صحبت های دانشجویان، در پایان نامه ها، مسائلی چون فقدان امانت داری در استفاده از منابع (کپی برداری، سرقت ادبی)، استناددهی ناصحیح، فقدان صحت داده های گردآوری شده، فقدان گزارش صادقانه نتایج و… دیده می شود. در مواردی دانشجویان به سراغ تبلیغات سودجویانهای برای پایان نامه نویسی می روند و در مقابل مبلغی، پایان نامه یا بخش هایی از آن را دریافت می کنند یا به ترجمه پایان نامه های خارجی می پردازد. مصاحبه شوندگان دلایل متفاوتی را سبب بروز چنین مسائلی برشمرده اند. برای مثال این مطالب را بیان داشته اند؛ ” در کل ما فرهنگ برخی موارد را نداریم، مثلا همین امانت داری در منبعی که داریم استفاده می کنیم، ما در جامعه حقوق دیگران را نادیده می گیریم و نمی گوییم کاری که برای ما ناپسند است را در حق دیگران نکنیم”، “همه می دانیم که برای ما یک جورهایی امر تقلب در امتحان و مدرسه و دانشگاه عادی شده و پایان نامه هم همین طور، کسی از اینکه در تحصیل تقلب کند، روحش آزرده نمی شود”، “وقتی انگیزه نباشد دیگر مهم نیست به چه قیمتی دانشجو می خواهد پایان نامه ارائه دهد. در ادامه به طور خلاصه به دلایل بی توجهی به اخلاق پژوهش اشاره شده است.

جدول ۷. دلایل عدم رعایت اخلاق پژوهش در پایان نامه ها

ردیفمقوله هامولفه ها
۱

۲

۳

۴

۵

۶

عوامل

فردی

(دانشجو)

نا آگاهی از فلسفه اخلاق پژوهش

نا آگاهی از اصول اخلاق پژوهش عوامل

نا آگاهی از نحوه های استناددهی

فقدان انگیزه پژوهش

زیر پا گذاشتن وجدان شخصی

کم کاری و تنبلی دانشجو

۷

۸

۹

۱۰

۱۱

عوامل

فرهنگی-

اجتماعی

کم ارزش بودن پژوهش در نگاه جامعه

ضعف فرهنگی جامعه در امانت داری

نادیده گرفتن اخلاقیات برای ارتقا و پیشرفت

وجود تبلیغات پایان نامه نویسی و سودجویی

حساسیت زدایی شدن از تقلب در تحصیل

۱۲

۱۳

۱۴

۱۵

 

عوامل

آموزشی-

دانشگاهی

فقدان آموزش

فقدان الگوی مناسب از استادان

فقدان عدالت در نمره دهی

عدم مجازات و برخورد با متخلفان

۱۶

۱۷

محدودیت ها

 

زمان

دسترسی به منابع

سؤال پنجم پژوهش: استاد راهنما و استاد مشاور استاد راهنما و مشاور نقش هدایت کننده و روشن کننده راه را برای دانشجو در اولین تجربه جدی وی ایفا می کنند. اما براساس این پژوهش دانشجویان خلأهایی را درباره ایفای نقش این استادان مطرح کردند. آنان به مسائلی مانند: فقدان توجه کافی استادان، فقدان راهنمایی لازم استادان، عدم اختصاص زمان کافی برای راهنمایی دانشجو، فقدان تعامل مناسب بین استادان و دانشجو، فقدان تعامل و تفاهم بین استاد راهنما و مشاور و فقدان جلسات منظم بین استادان راهنما و مشاور و دانشجو اشاره کرده اند. می توان علل وجود چنین برخوردهایی از طرف استادان و ناتوانی برقراری تعامل دانشجویان و استادان را، مربوط به این عوامل دانست: فقدان انگیزه در استادان، فقدان علاقه استادان به موضوع پژوهش، فقدان حس مسؤلیت در برابر دانشجو، به روز نبودن اطلاعات استادان، کم اهمیت بودن کار دانشجو در نگاه استادان، در دسترس نبودن استادان، کمبود زمان استادان (به دلیل تعداد زیاد دانشجو در هر نیمسال، درگیر بودن با سمت های اجرایی، اولویت قرار دادن پژوهش های شخصی)، مشخص نبودن وظایف استادان و دانشجو، فقدان امکان نقد بر روند کار استادان و انتظار بیش از اندازه دانشجو از استادان برای تدوین پایان نامه. نمونه شاهد برخی از این عوامل را می توان در این نقل قول ها یافت: “زمان استادان خیلی محدود است چرا که در طول یک ترم، مسئولیت تعداد زیادی از دانشجویان را بر عهده دارند و از طرف دیگر کلی کارهای دیگر برای تدریس دارند و کارهای پژوهشی خودشان برایشان مهم تر است”، “اینکه یک استاد چقدر برای دانشجویش وقت بگذارد بر می گردد به وجدان وی و اینکه در مقابل دانشجویش خودش را مسئول می داند یا نه!” و “به جز استاد، دانشجو گاهی وظایف خود را نمی داند و انتظار دارد که استاد راهنمایش همه کارها را برای او انجام دهد.”

بحث و نتیجه گیری

پایان نامه های تحصیلات تکمیلی، آموزش و آزمایش قدرت به کارگیری و استفاده از انواع توانایی ها و مهارت های دانشجویان است. این توانایی ها شامل دانش و اطلاعات تخصصی، مهارت های پژوهشی، توانایی درک و تحلیل موضوعات و مهارت های نگارشی هستند، همچنین در فرآیند پایان نامه نویسی، ارزیابی جامعی از تأثیر آموزش در طول کار تحقیق شکل می گیرد (الیهو؛ زیبون” و زای آهویا ۳، ۲۰۱۱). به این ترتیب با توجه به اهمیت پایان نامه ها در تحقیقات کشورها، این پژوهش به منظور شناسایی مشکلات پایان نامه نویسی در رشته علم اطلاعات و دانش شناسی از دیدگاه دانشجویان این رشته صورت گرفت و در این زمینه به چالش های پایان نامه نویسی در هر بخش از پایان نامه از دیدگاه دانشجویان اشاره شد. اما آنچه به عنوان مشکلات مطرح شد، در چند مقولۀ کلی ریشه دارد که به این شرح است:

ضعف های فردی دانشجو: اینکه یک دانشجو به عنوان محقق چه ویژگی های شخصیتی دارد علاقه، انگیزه، خلاقیت، دید انتقادی، ذهن تحلیل گر و… و اینکه تا چه حد در انجام دادن پژوهش تلاش می کند و به کسب دانش و مطالعه می پردازد و نیز دیگر بعدهای پایان نامه نویسی که به خود دانشجو مربوط می شود، در این محدوده می گنجد.

ضعف های فرهنگی – اجتماعی: این ضعف ها همان دیدگاه جامعه از پژوهش و پژوهشگر است که شاید موجب افزایش انگیزه تحقیق در دانشجو باشد یا وی را از پژوهش دلسرد کند. این امر به میزان همکاری بستگی دارد که دانشجو طی پژوهش از جامعه دریافت می کند. همچنین مسائل مرتبط با اخلاق پژوهش در جامعه است که اهمیت ویژه ای دارد و سطح فرهنگ جامعه، تعیین کننده رعایت اخلاقیات است.

ضعف های آموزشی: این دسته از موانع به آموزش و سیستم آموزشی و دانشگاه ها بر می گردد. از دانشجو می توان انتظار پژوهش را داشت، در صورتی که آموزش های لازم به وی داده شده باشد، چرا که تحقیق و چگونگی طی مراحل تحقیق و دیگر جوانب پژوهش و نگارش پژوهش به آموزش و تخصص نیاز دارد.

محدودیت ها و فقدان امکانات: لوازم و شرایط لازم برای پژوهش و پژوهشگر جزو این دسته از عوامل پایان نامه نویسی قرار می گیرند. همچنین محدودیت هایی مانند مالی، زمانی، دسترسی به منابع، فقدان همکاری سازمانها و روال های طولانی اداری، پیش روی دانشجویان است.

در آخر باید اشاره کرد، برخی از پژوهشگران نتایج مشابهی را در تحقیق های خود در مورد مشکلات پایان نامه نویسی در دیگر رشته ها مطرح کرده اند مانند؛ میزانی (۱۳۸۷)؛ جعفری چالشتری (۱۳۸۸)؛ بهزادی و داورپناه (۱۳۸۸) و … که در بخش پیشینه پژوهش به آنها اشاره شد. همچنین شایان ذکر است که هر یک از عوامل شناسایی شده از مشکلات پایان نامه نویسی و علل آن شاید به صورت مجزا بررسی شوند و جزییات بیشتری را حاصل کنند و میزان اهمیت و تأثیر گذاری هریک به صورت جداگانه سنجیده شود. این رتبه بندی در این پژوهش انجام نشده است، چرا که هدف پژوهش تنها شناسایی این مشکلات از دیدگاه دانشجویان بوده است تا راه را برای تحقیقات بعدی در این زمینه هموار کند. در نهایت، حال که در اینجا تا حدی به واقعیت پایان نامه نویسی از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی پرداختیم، باید به فکر بهبود بخشیدن به شرایط موجود بود و به این وسیله کیفیت پایان نامه ها و مفید بودن آنها را ارتقا بخشید و از این طریق نیز مهارت ها و توانایی های دانشجویان را برای انجام دادن پژوهش های آینده شان تقویت کرد.

پی نوشت

  1. kanter           ۱۷٫ purposeful sampling
  2. Kurbanogln                               ۱۸٫ Snowball sampling
  3. Tavasancil 19. Opening coding
  4. Crosta 20. Axial coding
  5. Pack man                                   ۲۱٫ Selective coding
  6. Marshall 22. Flick
  7. Brennan 23. Guba

۸٫Abdoulaye                                               ۲۴٫ Lincoln

  1. Kezar 25. Trustworthiness

۱۰٫Talburt                                                  ۲۶٫ Credibility

  1. lundgern 27. Transferability
  2. Halvarsson 28. Conformability
  3. Qualitative approach 29. Dependability
  4. Collective case study 30. Lihua

۱۵٫Saturation point / Stratified purposeful    ۳۱٫ Xiaoyan

  1. Powell 32. Xiaohui

بهی مهر، سارا، ۱۳۹۳، شناسایی مشکلات پایان نامه نویسی از دیدگاه دانشجویان علم اطلاعات و دانش شناسی در دانشگاههای شهر تهران، تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی، دوره ۴۸، شماره ۱ تحقیقات کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاهی

منابع

انتشار نجف آبادی، فهیمه؛ چشمه سهرابی، مظفر؛ افشار، ابراهیم (۱۳۹۰). بررسی کاربرد پایان نامه های کارشناسی ارشد و دکتری علوم کتابداری و اطلاع رسانی در کتابخانه های شهر اصفهان. پژوهشنامه کتابدرای و اطلاع رسانی، ۱ (۱) ۶۷-۸۸

بهزادی، حسن؛ داورپناه، محمدرضا (۱۳۸۸). بررسی عوامل مؤثر بر تجربه پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه فردوسی مشهد. مطالعات تربیتی و روان شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، ۱۰ (۲) ۲۲۷-۲۵۰.

بیگیم عظیمی، زینب (۱۳۸۸). مطالعه روش های پژوهش و آماری مورد نیاز طرح های تحقیقاتی و پایان نامه های رشته کتابداری و اطلاع رسانی براساس پایان نامه های انجام شده در مقاطع کارشناسی ارشد. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران.

پاکدامن، نشانه (۱۳۸۸). روند به کارگیری روش های پژوهش در پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال (۱۳۷۱-۱۳۸۴). دانش شناسی علوم کتابداری و اطلاع رسانی و فناوری اطلاعات، ۲ (۴) ۱-۱۴. ۵. پاول، رونالد. ار (۱۳۷۹). روش های اساسی پژوهش برای کتابداران (نجلا حریری، مترجم). تهران: نفیس.

تصدیقی، محمدعلی؛ تصدیقی، فروغ (۱۳۸۸). موانع تحقیق و فرهنگ پژوهش در نظام آموزش عالی. ماهنامه مهندسی فرهنگی، ۴ (۳۵ و ۳۶) ۳۷-۴۷.

 جعفری چالشتری، عفت (۱۳۸۸). بررسی موانع و مشکلات دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه اصفهان در فرآیند پایان نامه از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی و اعضای هیت علمی. پایان نامه کارشناسی ارشد برنامه ریزی آموزشی دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. اصفهان.

حری، عباس؛ محسن زاده، افسانه (۱۳۸۲). روند به کار گیری روش های پژوهش در پایان نامه های کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه تهران (۱۳۷۸-۱۳۴۸). مجله روان شناسی و علوم تربیتی، ۳۳ (۱) ۵۵-۷۵.

صادقی، عباس (۱۳۷۰). بررسی مشکلات تحقیق در رشته علوم انسانی از دیدگاه اساتید دانشکده های علوم انسانی دانشگاه اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه اصفهان، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی.

عرب مختاری، روح الله (۱۳۸۶). شناسایی موانع و مشکلات پژوهش در رشته تربیت بدنی و علوم ورزشی دانشگاه های دولتی کشور از دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه اصفهان، اصفهان.

عطاران، محمد؛ زین آبادی، حسن رضا طولابی، سعید (۱۳۸۹). انتخاب استاد راهنما و رابطه استاد راهنما دانشجو دیدگاه های دانش آموختگان دوره دکتری. فصلنامه مطالعات برنامه ریزی درسی، ۴ (۱۶) ۹۶- ۱۲۹.

 علایی، مرضیه؛ اعظمی، عظیم (۱۳۸۳). بررسی نگرش دانشجویان نسبت به امر تحقیق در دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ۱۳۸۰. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ۴۲۱۲ و ۴۳ ۳۹-۴۴.

علیدوستی، سیروس؛ صابری، مریم (۱۳۸۶). پایان نامه ها و رساله های الکترونیکی نسل جدید مدارک علمی. فصلنامه کتاب، ۷ (۲) ۸۵-۹۸.

فدایی عراقی، غلامرضا (۱۳۷۴). تحلیلی بر روش های تهیه پایان نامه های دوره کارشناسی ارشد و دکتری. فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی، ۹ (بهار) ۷۵-۸۰

فلیک، اووه (۱۳۸۸). در آمدی بر روش تحقیق کیفی (هادی جلیلی، مترجم). تهران: نی.

مظلومیان، سعیده (۱۳۷۶). بررسی مشکلات و تنگناهای تحصیلات تکمیلی از دیدگاه اساتید و دانشجویان علامه طباطبایی، پایان نامه کارشناسی ارشد. داشگاه علامه طباطبایی، دانشکده علوم تربیتی. تهران.

منتخب، فروغه (۱۳۸۲). بررسی میزان رعایت استانداردهای ایزو و عناصر تحقیق در پایان نامه های کارشناسی ارشد دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی از سال ۷۹-۸۱. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی ایران. تهران.

میزانی، مهران (۱۳۸۷). بررسی مشکلات تدوین پایان نامه های کارشناسی ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشگاه های منتخب. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تهران، دانشکده تربیت بدنی. تهران.

نداف زاده شیرازی، ناصر؛ جو کار، بهرام؛ خادمی، محسن؛ باغبان، ایران (۱۳۷۳). بررسی دیدگاه های دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه های شیراز و آزاد اسلامی واحد شیراز درباره مشکلات تحقیق و پایان نامه نویسی. مجری طرح سازمان دانشگاه آزاد اسلامی شیراز.

نیلی، محمدرضا؛ نصر، احمدرضا؛ اکبری، نعمت الله (۱۳۸۶). بررسی کیفیت راهنمایی پایان نامه های دوره کارشناسی ارشد دانشور رفتار، ۱۴ (۲۴) ۱۱۱-۱۳۲.

ارزیابی کیفیت محتوا

پیشنهاد پی اچ دی پروپوزال برای شما: